سویاناس میان دو جهان

پارسی | English

سویلاناس میان دو جهان

بسیاری سویلاناس را خط تقسیم میان هنر فلامنکو و فرهنگ عامیانه مردم آندلس می دانند. در واقع می توان گفت سویلاناس یکی از معدود توکه های فلامنکو است که تمایل زیادی به سمت فرهنگ عامیانه دارد و از این رو سویلاناس در منطقه خاکستری تقابل میان فلامنکو و فرهنگ عامیانه حرکت می کند، یعنی شخصیت محبوبی و مردمی خود را ازطریق غنای موسیقی فلامنکو بیان می نماید. آوازهای این توکه در میان خوانندگان بزرگی از نسل قدیم مانند Niٌa de los Peines تا خوانندگان افسانه ایی چون Camaron و خوانندگان جوان دوره ما نظیر Estrella Morente رواج چشمگیری داشته و این خوانندگان از آوازهای این توکه زیبا، نهایت استفاده را برای بیان هنر خود نموده اند. فرم هنری که هم اکنون نیز در حال تکامل است و با بیان فلامنکوی مدرن چهره ایی زیباتر را به خود گرفته، با غنی تر شدن موسیقی آن که ناشی از الهامات فلامنکوی مدرن است، در بیان فرهنگ مردم آندلس نقش موثری را ایفا می کند.

شعرها و آوازهای مردمی سویلاناس، در واقع چیزی شبیه به Castillian seguidilla کلاسیک می باشد، اگرچه گذشت زمان به تحول موسیقیایی آن منجر شده است. شخصیت های مطرح این سبک در واقع همیشه ماموریت داشته اند تا در همراهی با رقصنده به هنر خود بپردازند و این از جمله نکات مهم مردمی بودن این توکه می باشد. . J.M. Caballero Bonald (شاعر و رمان نویس بزرگ اسپانیایی) در طبقه بندی های خود سویلاناس را در دسته ترانه های مشتق شده از اشعار مردمی آندلس جای داده است.

سویاناها (Sevillanas) فرم شاد و دلنشین از موسیقی آندلس می باشند که به شدت تحت تاثیر فلامنکو قرار گرفتند و امروزه بخشی از فلامنکو می باشند. گفته میشود که ریشه های آنان دو یا سه قرن قبل از سگیدیاس مانچگاس(Seguidillas manchegas) ، هیچ ارتباطی با سگریاس فلامنکو ندارند، در کاستیل قدیم به وجود آمده بودند. امروزه انواع متنوعی از سویاناس که خوانده یا رقصیده می شوند در سراسر آندلس مشهورند و هر روزه به طور مرتب ملودی ها و اشعار جدیدی برای آن خلق می گردد. نقطه مشترک همه این انواع مختلف، کمپاس کاملا ریتمیک می باشد. اما سویلاناس در درون خود به شاخه های متنوعی تقسیم می شود. فرم Blas Vega به عنوان فرمی پویا، سرزنده و چابک معرفی می شود و گیتار می تواند به راحتی در ان به مانور بپردازد.

اما رقص که یک میراث ژنتیکی برای مردم سویل محسوب می شود، دارای چنان اعتبار قوی است که آوازهای عامه پسند را نیز به همراه دارد. رقص سویلاناس معمولاً در زوج های رقصنده (خانم و آقا ) اجرا می شود و معمولاً به چهار قسمت تقسیم می گردد. این چهار قسمت در موسیقی می تواند با عوض شدن گامهای متعددی همراه باشد. این نوع رقص در هر تجمعی اجرا می شود، در نمایشگاه، اعیاد مذهبی، کافه ها و ... . رقصنده می تواند در رقص سویاناس از ترکیب پاها و استفاده از سکوت های به جا، به زیبایی آن بیافزاید. اما آخر هر قسمت از سویلاناس، توقف همزمان موسیقی و رقص که از نکات دیگر زیبای این رقص محسوب می شود، وجود دارد. این توقف با گرفتن ژست افتخار پایان قسمت و طبیعتی عاشقانه همراه است و معمولاً با تشویق حضار همراه می شود .

اما نفوذ فلامنکوی غنی شده مدرن با توکه های بولریاس و تانگو از زیبای های سویلاناس نکاسته و اجرای این دستگاه با کاستانت همچنان از زیبای خاصی برخوردار است. در واقع فرم Blas Vega یکی از اشکال پیشرفته سویاناس محسوب می شود که هم دارای حس موسیقیایی زیادی می باشد و هم از فرم های ادبی پیشرفته ایی برخوردار است. در حال حاضر استفاده از این فرم بصورت گسترده توسط آهنگسازان، همراه با غنی سازی آن، از جمله زیبایی های این دستگاه محسوب می شود. تطبیق موسیقی با کمپاس، آهنگسازان را برای استفاده از اشکال مختلف متریک برای مطالب شاعرانه و بهتر فراوان است.

همانطور که کارلوس سائورا در فیلم مستند سویلاناس خود (1992) که شاید بزرگترین ادای احترام خود به تاریخ فلامنکو را در آن انجام داده است، نوعی یکی شدن در این فیلم را به نمایش می گذارد. این سبک بسیار چابک، سرزنده، امیدوار کننده و سرشار از شادی و شوخی های شاعرانه می باشد و معمولاً در جشن ها اجرا می شود. ‌اما بعضی از ملودیها و اشعار از طبیعت جدی تری برخوردارند. هر سویانا از سه متن تصنیف تشکیل می شود که عبارتند از:

1-Introduction

2- salida

3-Copla

Introduction : بخش اول هر سویا که اجرای چند ریتم با راسگوادو است، اینتروداکشن یا مقدمه نام دارد.

salida : مقدمه به وسیله یک بخش، با معرفی یک ملودی کوتاه تعقیب می شود که سالیدا نام دارد و اگر خواننده آماده باشد در این لحظه ملودی را می سراید.

copla : سالیدا به وسیله بخش کوتاهی از راسگوادو به کوپلا ملحق می شود و کوپلا با همان ملودی پایان می یابد.

هر کوپلا با همان ملودی سالیدا، سه بار با تغییر ( واریاسیون) یا یدون تغییر تکرار می شود. کوپلا ممکن است در ملودی و گام متنوع شود، اما ریتم و شکل آن باید استوار باقی بماند. بهترین فرصت برای شنیدن شادترین سویاناس ها و انواع گوناگون آنها، فریا (Feria) یا جشن بهاری است که هر سال یکبار در سویا برگزار می شود.

رابطه بین فلامنکو و دستگاه سویاناس رابطه ایی عمیق و غیر قابل انکار می باشد. هنرمندان بزرگ فلامنکو معمولاً به صورت زیاد از این دستگاه برای هنرمندی خود استفاده می کنند. از شاخص ترین این هنرمندان می توان به La Niٌa de los Peine، La Paquera، Marيa Vargas، Manuel Gerena و همچنین Camarَn اشاره کرد. کارلوس سائورا نیز در ساخته های هنری سینمایی خود از این دستگاه به صورت چشم گیری بهره برده و هنرمندی هنرمندان فلامنکو را به زیبایی به تصویر کشیده است. این دستگاه در میان خوانندگان جدید هم نیز از محبوبیت زیادی برخوردار است و خوانندگانی نظیر دوکنده در ضبط های خود معمولاً از آن بهره برده اند. رقصندگان صاحب نام فلامنکو نیز در اجراهای خود از این توکه بسیار استفاده می کنند. رقصندگانی نظیر Antonio Canales ،با اجرای کارهایی چون Raiz ، یا Bailaor و Sara Baras در اجرای Sensaciones یا Israel Galvan's در Metamorfosis از دستگاه سویاناس استفاده نموده اند.

سویاناس با تمامی شادی، گاهی ملودی های حزن انگیز و غمناکی را نیز در خود جای می دهد زمانی که در آن به امثال این اشعار می رسیم :

Cuando mueren los famosos
Todo el mundo lo lamenta
Cuantos pobrecitos mueren
Y nadie los tiene en cuenta
Yo he visto un hombre morir
Sin nadie junto a su cuerpo
Nadie quien poder rezarle
Ni siquiera un padrenuestro

در فریا، بعد از جش عید پاک (Easter)، صدها نفر رقص سویاناس انجام می دهند. سیل مشتاقان با لباسهای سنتی به خیابان ها می آیند و دور خانه ها حلقه می زنند و انواع مختلف سویاناس را که شامل برخی از انواع جدی تر نیز می شود را می خوانند. دختر ها در لباس بلند چین دار اسپانیایی و مردان در جلیقه ها و شلوارهای تنگ با یکدیگر مشغول به رقص و پایکوبی می شوند، در حالی که صدای پاشنه های کفش آنها و صدای رعد آسای گیتار شنیده می شود.این گروه به رومریا دل روسیو (Romeria del Rocio) می روند و مراحل پیشرفت سویاناس را از سنلوکار دبارمدا (Sanlucar de Barameda) تا سویا مرور می کنند و نوازندگان ماهر، فرمهای گوناگون سویاناس را به معرض نمایش می گذارند.

تاریخ: ۱۳۸۸/۱۰/۲۹

مترجم: میثم امینی زاده

منبع: دنیای فلامنکو