هنر فلامنکو الهام بخش نقاشان بزرگ

تمامی هنرمندان فلامنکو بر این باورند که هنر فلامنکو را نمی توان صرفاً در رقص، خوانندگی و نوازندگی گیتار خلاصه کرد، بلکه هنر فلامنکو به واسطه وسعت و خلاقیتش در همه اشکال هنر رسوخ کرده و تاثیرات مهمی را در جای جای بخش های آن گذاشته است. از جمله این هنرها می توان به سرودن اشعار اشاره کرد. اشعار در آندلس رابطه نزدیکی با هنر فلامنکو دارند، در بسیاری از غزلیات شعرای بزرگ چون فدریکو گارسیا لورکا و ... به فلامنکو اشاره مستقیمی شده است، مستقل از اینکه این اشعار عامیانه باشند یا توسط شعرای بزرگ سروده شده باشند. هنر فلامنکو در زمینه های هنری دیگر چون مجسمه سازی و نقاشی نیز الهام بخش هنرمندان بزرگی بوده است و بسیاری از هنرمندان این رشته ها سعی در به تصویر کشیدن جوهره فلامنکو داشته اند. پیکاسو (Picasso) ، سورویا (Sorolla)، خولیو رومرو دتورس (Julio Romero de Torres) و سانتیاگو روسینیول آمونگ (Santiago Rusiñol among) نقاشان اسپانیایی و هنری ماتیسه (Henri Matisse)، گوستاو دوره (Gustave Doré)، فرانسیس پیکابیا (Francis Picabia) و روبرت دلاونای (Robert Delaunay) نقاشان سایر مللی بودند که با استفاده از توصیف و بیان عواطف فلامنکو و تلفیق آن با بوم و رنگ به پرداختن این هنر مرموز روی آوردند.

جستجوهای رمانتیک در سنت های فلامنکو نقطه شروعی برای به تصویر کشیدن هنر فلامنکو محسوب می شود. به نوشته بارون چارلز داویلیر (Baron Charles Davillier) سفرنامه نویس کلاسیک: گوستاو دوره (1832- 1883  Gustave Doré) نقاش و تصویرگر بزرگ، برای به تصویر کشیدن سنت های اسپانیا دست به Viaje por España (سفر به اطراف اسپانیا) زد. هر دوی آنها (Davillier Charles Baron و Gustave Doré) در سفری به دور اسپانیا به نوشتن و تصویر گری گزارش سفر برای مجله Le tour du Monde پرداختند. گوستاو دوره با نقاشی های خود توانست در به تصویر کشیدن صحنه های مردمی از رقص، آواز و نوازندگی گیتار که در مکانهای متعددی در آندلس قابل مشاهده بود بپردازد که بعدها به عنوان منبع قابل توجهی برای سایر هنرمندان مبدل گشت. موسیقیدانان خیابانی و دوره گردهایی که به نواختن فلامنکو می پرداختند مهمترین سوژه های نقاشی وی محسوب می شدند و تمامی این موارد بود که شاید به منبع الهام بخشی برای پیکاسو در سالهای بعد تبدیل گشت. عناصر زیبای هنر فلامنکو به شدت مورد توجه نقاشان مختلف قرار می گرفت و این اتفاق در اواخر قرن نوزدهم و در نیمه راه انقلاب صنعتی و روش سنتی زندگی، اهمیت بیشتری پیدا کرد. گوستاو دوره همچنین به خلق مدارک مهمی در زمینه سبک های جدیدی که در آن زمان در حال شکل گرفتن بودند چون : jaleo de Jerez ، malagueña و zapateado که دقیقاً از تجمعات روستایی آندلس سرچشمه می گرفتند دست زد.

در حدود همان سالها، نقاش امپرسیونیست ادوارد مونته (Edouard Monet) با الهام گرفتن از تم های اسپانیایی و ترکیب آن با قلم مو و رنگ توانست به موفقیت های زیادی در دوره رمانتیک نقاشی در فرانسه دست یابد. از آثار مهم او می توان به El cantante español (1860) ، Lola de Valencia و اولین پورتره موج دار رقصنده اسپانیایی Camprubí نام برد که به موفقیت های زیادی در فرانسه رسید. اما دوره رومانتیسم (Romanticism) راه را برای Costumbrismo  که در فلامنکو متمرکز بود باز کرد. در حال حاضر نیز آنچه هنرمندان و نقاشان به دنبال آن هستند به تصویر کشیدن آداب و رسوم کشورهای گوناگون است ولی در آن زمان بیشتر محافل فلامنکو و رقصندگی، نوازندگی و خوانندگی در آنها را مورد توجه قرار می دادند. زمانی که این موسیقی در مراسم عروسی، تولد، اجتماعات، میهمانی ها و ... اجرا می شد، به بهترین الگوی نقاشان برای طراحی شعله های فلامنکو و ترسیم کردن حکایت فلامنکو در این دوره مبدل گشت. در این روند ما به هنرمندان بزگی چون مانوئل کابرال بخارانو (Manuel Cabral Bejarano)، برادران بککر (Bécquer)،آندرس کورتس (Andrés Cortés) و خوزه گارسیا راموس (José García Ramos) بر خواهیم خورد، اما به طور قطع از مطرح ترین آنها می توان خوزه ویه گاس (José Villegas) را نام برد، کسی که بسیاری او را به عنوان بهترین تصویر گر هنرمندان فلامنکو می دانند. او به خلق تصاویر زیبایی از  یکی از  نوآوران رقص فلامنکو یعنی پاستورا ایمپریو (Pastora Imperio) پرداخت. در کنار این هنرمند، دیگر نقاشان مجبور شدند در طول مدت همان سال ها به هنر فلامنکو دقتی شگرف نمایند. در میان این نقاشان ایگنسیو زولوآگا (Ignacio Zuloaga (1870-1945)) چهره ایی شناخته شده تر است که جذب این هنرهای آندلس گردید و چنان اسیر آداب و رسوم و صحنه های خلق شده در هنر فلامنکو گردید که کلیه تم های خود را به این هنر اسپانیایی اختصاص داد.

اما پس از او خولیو رومرو دتورس (Julio Romero de Torres - 1874-1930 ) نیز از چهره های مطرح این دوران است. او بدون شک یکی از نقاشانی است که اغلب به شدت با فلامنکو و تم آندلس در ارتباط بوده، به ویژه که در نقاشی های او زنان محلی آندلس جایگاه بالایی داشتند. او هنرمندان فلامنکو را به زبان تصویر و با زیبایی شناسی خاص خود با قلم مو و بوم ترکیب کرد. وی هنرمند بسیار خلاقی بود که به عنوان نشان دهنده مرحله ایی از جالب ترین نمادهای اسپانیایی مبدل گشت .او برای پرتره های خود از زنان استفاده زیادی می کرد، استفاده ایی که نهایتاً متهم به این شد که وابستگی به عشق های شهوانی قوی برای خود و آثارش دارد. از نقاشی های معرف او می توان به تصاویری که از La Niña de los Peines  و La Argentinita به تصویر کشیده است نام برد. بعد از خولیو رومرو دتورس سبک های جدید وارداتی از کشورهای دیگر به خصوص مکتب های هنرمندان پاریسی برای هنرمندانی که در زمینه هنر فلامنکو فعالیت می کردند بسیار لذت بخش گردید. این نفوذ که به شدت توسط نقاشان اسپانیایی وارسی و بعضاً تغییراتی نیز کرده بود، نهایتاً باعث بوجود آمدن دو مکتب مطرح Mediterranean Luminism که پیشرو در تاسیس آن Joaquín Sorolla و Andalusian Impressionism که Gonzalo Bilbao و Gustavo Bacaristas از موسسان آن بودند گردید. در بین این دو گرایش José López Mezquita نیز وجود داشت.

اما با وجود مکاتب گوناگون در این زمینه، وجه اشتراک تمامی آنها به تصویر کشیدن آداب و رسوم مردم آندلس و فلامنکو بوده که در هنر هر یک از این مکاتب به خوبی قابل مشاهده است و در این میان رقص عنصری است که بیشتر به تصویر کشیده شده است، زیرا خلق صحنه های هنری در رقص جذابیت بیشتری برای نقاشان داشته و می توانسته بهترین فرصت برای نشان دادن ذوق هنری آنها محسوب شود. نشان دادن حرکات، بدن و لباس رقصندگان خود به صورت تصویری صریح و روشن از ظهور این هنر محلی در میان نقاشان فلامنکو حکایت دارد.

گالری تصاویر این مقاله...

تاریخ: ۱۳۸۸/۷/۱۹

مترجم: میثم امینی زاده

منبع: اسپانیا فلامنکو