آخرین جایزه ملی در بخش رقص فلامنکو نصیب خاویر بارون (Javier Barón)، این هنرمند متعصب و متعهد عالم فلامنکو گردید . هرچند که او در دنیای رقص فلامنکو سال هاست که حضوری پررنگ دارد اما دوران حرفه ایی جدید رقص وی را می توان به مدت هفت سال در نظر گرفت. در یافت این جایزه توسط خاویر بارون، نه تنها به عنوان تشکر از زحمات یک چهره شناخته شده می باشد، بلکه تمجیدی بود از نسل رقصنده های هم دوره او. وی به نمایندگی از هنر رقص فلامنکو، نمایش های موفقی را در سرتاسر دنیا به روی صحنه کشاند، راهی که تاکنون بخش عمده ایی از  زندگی خویش را در آن صرف کرده است.

رقصنده ارتدکسی فلامنکو که تا کنون به خلق شیوه هایی جدید در رقص فلامنکو دست زده، با آخرین اجرای خود با نام Dos voces para un baile  که واقعاً سزاوار دریافت جوایز متعددی بوده است به قله جدیدی در حیات هنری خود دست یافت. او در این اجرا در واقع به ریشه های خود باز می گردد، به جوهره آشکار نمودن هنر واقعی رقص فلامنکو . او روی پای خویش می ایستد و با هنرنمایی خود در سن های مختلف جهان بدون نیاز به تبلیغات و چاپ عکسش بر روی مجلات معتبر جهانی به معرفی خود به جهانیان می پردازد. مصاحبه ایی را با این نابغه هنر فلامنکو ترتیب داده ایم که شما را به مطالعه آن دعوت می نماییم.

 

 

جایزه ملی  رقص فلامنکو برای شما چه معنایی دارد ؟

خوب این جایزه برای من بسیار مهم است، زمانی که هنر شما یا بهتر بگویم حرفه شما رقص فلامنکو است، دریافت جایزه ملی رقص فلامنکو می تواند مهمترین جایزه دریافتی توسط شما باشد و من به آن افتخار می کنم. این به عنوان پاداشی بزرگ برای من محسوب می شود زیرا من همیشه آرزوی دست یافتن به این جایزه را داشتم، از طرفی دریافت این جایزه می تواند به عنوان افزایش مسئولیت من در این راه قلمداد شود، چرا که زندگی حرفه ایی در عالم هنر به معنای آغاز مبارزه ایی است که هر روز و همیشه بایستی با آن دست و پنجه نرم کنی و برای پیشبرد اهداف خود در آن با دست یافتن به هر قله، مسئولیتی سنگین تر جهت رسیدن به اهداف بالاتر به شما داده می شود. قطعاً دریافت این جایزه بر مسئولیت های من در هنر فلامنکو خواهد افزود. 

 

آیا شما احساس می کنید این به رسمیت شناختن در واقع ممکن است باعث فریب یا مسحور شدن شما در عالم هنرشود و به عنوان آخرین جایزه شما در رقابت با همکارانتان مبدل شود ؟

ممکن است من در حال حاضر نسبت به دیگر همکارانم عملکردی بهتری را نشان داده باشم، اما دریافت این جایزه نشان می دهد که آنها به گذشته من و همچنین دیگر افراد نیز نگاه کرده اند ، در واقع زمانی که من این جایزه را دریافت کردم تمامی همکارانم را به خاطر آوردم، کسانی که با تلاش و فداکاری بسیار با گمنام بودن و بدون در اختیار داشتن کوچکترین تبلیغ و تیتری بر روی مجلات بزرگ موسیقی و بدون داشتن کوچکترین چشم داشتی به پیشرفت و آموزش این هنر بزرگ می پردازند. این اشخاص در دنیای هنر از آن کسی که جایزه را دریافت می کند دارای اهمیت بیشتری هستند، و در واقع می توان گفت که اهمیت کار آنها بسیار بیشتر از اهمیت کار و جایزه ایی است که امروز در دست من است. بنده این موضوع را هیچگاه فراموش نمی کنم و از صمیم قلب به آن معتقدم که اصل در هنر دریافت جایزه های گوناگون نیست، حال چه آنها را در آینده دریافت کنم و چه نکنم.

 

 آخرین نمایش یا اجرای شما Dos voces para un baile به چه چیز شباهت دارد ؟

این اجرا در واقع یک نشان ساده و طبیعی است که با استفاده از رقص کلاسیک و آوای خواننده، بدون هیچ گونه تظاهر دیگری به روی صحنه رفته است. این نمایش در واقع مجموعه ایی از 20سبک رقص است که در آن من به صورت تکی و همچنین گروهی به اجرای برنامه می پردازم. از این اجرا می توان به عنوان اجرایی آموزشی نیز یاد کرد برای کسانی که در مورد رقص فلامنکو چیزی نمی دانند یا اطلاعات کمی در این زمینه دارند، البته این اجرا در کنار صدای خوزه والنسیا (José Valencia) و میگوئل اورتگا (Miguel Ortega) و نوای عرفانی گیتار، موفقیت های کنونی را کسب کرده است، و این چیزی بیشتر از آن موضوعی که در ذهن من بوده است، نیست. در واقع قسمتهای مختلف  اجرا شده در این برنامه نگاهی است به ریشه های اصیل فلامنکو در کنار هنر جدید رقص که می توان صورت عجیبی را در ذهن بیننده ایجاد کند.

 

و شما از چه سبک های رقصی استفاده کردید؟

معمولاً از farruca، seguiriya، mirabrás، martinete و ... استفاده می کنم. اینها در واقع سبک های مختصری هستند از رقص شما. ممکن است این رقص ها به تکامل نرسیده باشند، اما من با آنها ارتباط برقرار می کنم و آنها رابرای خواننده اجرا می کنم، در واقع این سبک ها با حلقه های دیگر رقص تماس حاصل می کنند، درست همانند حلقه های زنجیر، و این می تواند با در هم آمیختن رقص با آواز و گیتار موثر باشد.

 

از گفته شما می توان حدس زد که خواننده نقش مهمی را در اجراها ایفا می کند. چه آوازهایی منظور شماست ؟

در واقع این بحث مهمی است. آواز درست همانند گیتار یا حتی ممکن است مهم تر از گیتار باشد، هر دو آنها می توانند در اجرای شما الهام بخش باشند و در هنگام همراهی برای شما منبع خوبی حساب شوند. پایه و اساس من در هنگام اجرا در واقع اشعار است، زمانی که من رقص را تدریس می کنم توصیه ایی که به  دانشجویانم می کنم این است که به آواز گوش فرا دهید، زیرا آنها نباید تنها به پایکوبی بدون در نظر گرفتن آواز و اشعار بپردازند. من از آنها می پرسم: چرا شما می خواهید این کار را انجام دهید؟ و احساس شما از انجام این کار چیست ؟ و در این صورت من می توانم بخشی از تئوری را به آنها آموزش دهم، تمرین مهم است اما شما نباید تئوری را فراموش کنید. تئوری همیشه دلیل خوبی برای هنر است، در واقع من رقص را شکلی از بیان، با استفاده از حرکات برای نشان دادن احساس موجود در اشعار و صدای خواننده می دانم  و در آموزش های خود سعی می کنم همیشه دانش آموزانم این موضوع مهم را به خوبی درک کنند.

امروز پیشرفت در این زمینه بسیار سریع است، من می خواهم کودکان و نوجوانان قدم به قدم با این مبانی آشنا شوند. در این زمینه همه چیز باید با هم هماهنگ باشد. این مبانی میتواند الهام بخش خوبی برای رقصنده باشد، و از طرفی نپرداختن به آن می تواند باعث متوقف شدن شما گردد. در هر صورت شما بایستی جایگاه خود را در این موقعیت پیدا کنید. در اینجا یک سری راهها وجود دارد که ممکن است برخی از آنها به بطلان شما بینجامد.

 

 

این درست است، اما در سال های اخیر بسیاری از همکاران شما به تاکیدات بیش از حد  در ضربات پا، که مجموعه ایی از آشفتگی ها را باعث می شود پرداخته اند. حتی بیش از علامت ها و راههای و حرکات معقول. نظر شما در این باره چیست؟

بله درست است. در واقع این مدل رقص باعث می شود هنر شما به هنری تکراری و خسته کننده تبدیل شود و به آن نمی توان به عنوان طرح رقص توسعه یافته نگاه کرد. هیچ نکته خلاقانه ایی در آن به چشم نخواهد خورد، ضربات پا و رفت و آمدها چیزی جز تکرار و تکرار نیست. البته شما می توانید حرکات خاص خود را داشته باشید، ولی باید در راه آهنگساز قدم بردارید و به سنت ها و علم رقص فلامنکو احترام بگذارید، زمانی که من این کار را شروع کردم این رفتار خیلی دوست داشتنی نبود، ولی می دانستم عدم اجرای آن در نهایت باعث متوقف شدن من خواهد شد. مدرسانم در این باره می گفتند: انجام کم این مجموعه خوب و مفید است، و انجام ندادن آن ممکن است شما را به راهی ببرد که سالها وقت خود را در آن تلف کنید. یکی از چیزهای مهم دیگر این است که شما نباید هیچگاه خود را بهترین بدانید زیرا این نیز باعث متوقف شدن شما می گردد، شما باید همیشه و در همه حال به طور مستمر گوش فرا دهید، آموزش ببینید، نگاه کنید، به اشعار و صدای خواننده دقت کنید و فیلم های زیادی را تماشا کنید ... اینها هر کدام می تواند به شما نکته ایی را آموزش دهد که فلسفه وجودی شما را به عنوان یک هنرمند را تشکیل خواهد داد.

 شما وضعیت رقص فلامنکو را در حال حاضر چگونه ارزیابی می کنید؟

خیلی وقت ها فکر می کنم بیش از حد رقص مدرن شده است، یعنی در شیوه مدرن، سنت های فلامنکو کمرنگ شده است. من نمی گویم که روش های مدرن و سنت های فلامنکو نباید با هم مخلوط شوند ولی معتقدم که باید جایگاه سنت های رقص فلامنکو مشهود تر از روش های مدرن باشد و فکر می کنم در رقص های فعلی معمولاً واقعیت های فلامنکو نادیده گرفته می شود. بسیاری از اجراها که امروزه انجام می شود شاید ریشه های عمیقی در فلامنکو نداشته باشند. من فکر می کنم که شیوه های مدرن به همراه سنت های فلامنکو بایستی در کنار هم رشد کنند و سعی من در اجرای این مهم بوده. می توان از شیوه های رقص کلاسیک یا باله یا سایر روش ها در رقص فلامنکو استفاده کرد اما این مهم با احترام به ذات فلامنکو بایستی صورت پذیرد.

 

و در دو کلمه :

 دست ها یا پا ها ؟

هر دو اما هر کدام به اندازه و درست و هماهنگ. دانستن چگونه قرار دادن بدن در موقعیتهای مختلف بسیار اهمیت دارد، نه فقط به قسمتی توجه کردن و بقیه را رها کردن. بایستی به رابطه اندام و موقعیت های گوناگون و سطح و میزان تماس با زمین نیز احترام قائل شد.

 

کلاسیک یا مدرن؟

من هیچکدام را رد نمی کنم، مهم است یک هنرمند به اصل و ریشه های خود دقت کند تا آنها را از دست ندهد، اینها میراثی است از تجارب گذشتگان ما. اما شما بایستی به تحول و شناختن عناصر جدید در هنر خود نیز دقت کنید زیرا این امر برای پیشرفت و زنده ماندن هنر در عصر کنونی لازم الاجر است، اما بنده به عنوان یک رقصنده فلامنکو فکر می کنم که سنت جایگاه مهمتری دارد، البته با احترامی که برای شیوهای مدرن قائلم.

 

تکنیک یا بداهه نوازی ؟

هر دو. تکنیک و بداهه نوازی دو عاملی است که نمی توان آنها را از هم جدا کرد، تکنیک می تواند در بسیاری موارد عامل خوبی برای پیشبرد بداهه نوازی هنرمند باشد، زیرا بداهه ناگهانی رخ می دهد ولی تکنیک با تمرین و ممارست، حال هرچه تکنیک شما بیشتر باشد در بداهه نوازی کمک بیشتری به شما می کند و باعث تازه و جدید بودن بداهه شما می شود. اگر شما فلامنکو را بدون بداهه نگه دارید، در واقع فلامنکو خواهد مرد، بداهه است که به فلامنکو نفس می دهد و فلامنکو را زنده نگه می دارد اما هرآنچه شما دارای معلومات بیشتری در زمینه تکنیک و سواد فلامنکو باشید قطعاً بر وسعت بداهه شما خواهد افزود.

 

 

تاریخ: ۱۳۸۸/۶/۱۳

مترجم: میثم امینی زاده

منبع: اسپانیا فلامنکو